|
KARAYOLLARININ
KULLANILMASI
KARAYOLUNUN KULLANILMASI
Karayolunun kullanılması kuralları
Karayolunda trafik sağdan akan
Karayolları kamunun yararına açık
olan sahalardır. Aksine bir işaret
Bulunmadıkça bütün sürücüler ve
yayalar tüm yasak ve kısıtlamalara
uymak zorundadırlar.
Bütün sürücülerin:
1- Araçlarını durumun
elverdiği oranda gidiş yönüne göre
yolun en sağından,yol çok şeritli
ise trafik durumuna göre hızın
gerektirdiği şeritten sürmek
2- Şerit değiştirmeden
önce,gireceği şeritte sürülen
araçların güvenle geçişlerini
beklemek,
3- Trafiği aksatacak veya
tehlikeye sokacak şekilde şerit
değiştirmemek,
4- Gidişe ayrılan yol bölümünün en
son şeridini sürekli işgal etmemek,
5- İki yönlü dört veya daha fazla
şeritli
yollarda,motosiklet,otomobil,kamyonet,minibüs
ve otobüs
dışındaki araçları sürenler,geçme ve
dönme dışında en sağ şeridi
izlemek,zorundadırlar.
6- Geçme,dönme,duraklama,durma ve
parketme gibi mecburi haller dışında
şerit değiştirmeleri,
7- İki şeridi birden kullanmaları,
8- Kavşaklara yaklaşırken;yerleşim
yerlerinde 30.yerleşim yerleri
dışında150 metre mesafe içinde ve
kavşaklarda şerit değiştirmeleri,
9- Araçlarının cinsine ve hızına
uygun olmayan şeritten gitmeleri,
10- İşaret vermeden şerit
değiştirmeleri yasaktır.
Karşı yönden gelen trafik için
ayrılan yol bölümüne girme yasağı,
a)Bölünmüş yollarda karşı yöndeki
trafik için ayrılan yol bölümüne
girmeleri,
b)İki yönlü ve üç şeritli yollarda
en sol şeride girmeleri,
c)İki yönlü ve dört veya daha fazla
şeritli yollarda karşı yöndeki
trafik için ayrılan yol bölümüne
girmeleri yasaktır.
Trafik işaretlerine ve
işaretçilerine uyma mecburiyeti
Araç ve hayvan sürücüleri ile
yayalar karayolunu kullanırken:
a)Trafiği düzenlemeye ve denetlemeye
yetkili üniformalı ve özel işaret
taşıyan görevlilerin uyarı
ve işaretlerine,
b)Işıklı ve sesli trafik
işaretlerine,
c)Trafik işaret levhaları,tertipleri
ve yer işaretlemelerine,
d)Trafik güvenliği ve düzeni ile
ilgili olarak Karayolları Trafik
kanunun da ve bu yönetmelikte
gösterilen
diğer kural,yasal zorunluluk ve
yükümlülüklere uymak zorundadırlar.
HIZ KURALLARI
Sürücüler
hızlarını,hava,görüş,yol,yük
durumuna ,kullandıkları aracın
cinsine ve trafik durumunun
gerektirdiği diğer işaret levhaları
ve şartlara uydurmak zorundadırlar.
Karayolları Trafik kanununda ve
Yönetmeliğinde yazılı kayıt ve
şartlar dışında ve aksine bir işaret
bulunmadıkça yerleşim yeri dışındaki
devlet ve il yollarında 90
km/s,otoyollarda 120 km/s hızı
geçmemek kayıt ve şartları ile şehir
içi ve şehirlerarası römorksuz taşıt
cinsleri için saatteki en çok hız
sınırları aşağıda gösterilmiştir.
ARAÇ CİNSİ YERLEŞİM YERİ
İÇİNDE YERLEŞİM YERİ
DIŞINDA OTOYOLDA
Otomobillerde 50 90 120
Otobüs 50 80 100
Minibüs,kamyon ve kamyonetlerde 50
80 90
Arazi taşıtlarında ve motosikletler
de 50 70 80
Tehlikeli madde taşıyan araçlar ve
Özel yük taşıma izin belgesi veya
Özel izin belgesi il karayoluna
çıkan Araçlarda (Belgelerinde aksine
bir Hüküm yoksa) 30 50 60
Motorlu ve motorsuz bisikletlerde 30
50 -
Lastik tekerlekli traktörler,arızalı
bir
Aracı çeken araçlar ve iş
makinalarında 20 20 -
Zorunlu haller dışında şehirlerarası
karayolunu kullanan motorlu
araçlarda ,araç cinsi
gözetilmeksizin asgari hız sınırı 15
km/s' tir.
Tehlikeli madde taşımaya mahsus
olup,boş olarak trafiğe çıkan
araçlar yukarıda belirtilen,kendi
sınıfına giren araçlara ait hızla
sürülebilirler
Römorklu veya yarı römorklu
araçlarda (Römork takmış LTT
hariç)en çok hız sınırı aynı cins
römorksuz araçlara ait en çok hız
sınırından saatte 10 km. daha
düşüktür.
Servis freni bozuk araçları çeken
araçlar saatte 15 km nin üstünde bir
hızla sürülemez.
İçişleri Bakanlığı,Bayındırlık ve
İskan Bakanlığı'nın uygun görüşünü
alarak otoyollarda otomobiller
için hız sınırını 20 km/s artırmaya
yetkilidir.
Geçme sırasında geçme kuralının
mecbur kıldığı şartlar dolayısıyla
aynı cins taşıtlar için
tayin ettiği hız sınırları
aşılabilir.
Hız kurallarının ihlal sebebiyle
ceza yazılan sürücülerden suçun
işlendiği tarihten geriye
doğru (1) yıl içinde aynı kuralı
(5)defa ihlal ettiği tespit
edilenlerin sürücü belgeleri (1) yıl
süreyle geri
alınır. Süresi sonunda psiko -teknik
değerlendirmeden ve psikiyatri
uzmanının muayenesinden
geçirilerek sürücü belgesi almasına
mani hali olmadığı anlaşılanların
belgeleri iade edilir.
Hız sınırlarını ölçen cihazların
yerini tespit veya sürücüleri ikaz
edici her türlü cihazın imal ve
İthali ile araçlarda bulundurulması
yasaktır.
ARACIN FRENLE DURDURULMASI
Sürücülerin en çok dikkat
etmesi gereken aracın frenle
durdurulmasıdır. Sürücüler her türlü
hava
yol durumuna göre araçlarının
emniyetle kaç metre mesafede
duracağını bilmek zorundadır.
Bu mesafeyi iyi ayarlayamayan
sürücüler fren yapmakta gecikmekte
ve önlenemeyecek kazalara
karışmaktadır.
Sürücüler herhangi bir tehlikeyle
karşılaştıklarında bu tehlikeyi
görme karar verme ve tedbir
alma için belli bir zaman
kaybedeceklerdir. Tehlikenin
görülmesiyle birlikte ayağın gaz
pedalından
Çekilip fren pedalına basılıncaya
kadar geçen süreye 'intikal zamanı'
denir. Sürücünün intikal zamanı en
fazla 0.75 saniye olmalıdır.
80 km/saat hızla giderken intikal
mesafesi: 16.66 metre
90 km/saat hızla giderken intikal
mesafesi:18.75 metredir.
Ayrıca frene basıldığı andan
itibaren tekerleklerin tutulması ve
aracın durdurulmasına
kadar geçen zamana 'Fren Zamanı'
alınan yolda 'Fren mesafesi denir.
İntikal mesafesi+Fren mesafesi=Duruş
mesafesi
TAKIP MESAFESİ
Karayolunda aynı şeritte
birbirinin ardında hareket halinde
olan iki araç arasındaki
mesafeye takip mesafesi denir.
a) Öndeki aracı yakından takip
etmenin sakıncası
Öndeki aracın yakından takip
edilmesi önlenebilecek bazı
kazaların oluşmasına neden olur.
Yakın takipte öndeki araç
sürücüsünün karar değişikliklerinde
olayın fark edilip tedbir alınması
için yeterli mesafe
bulunmayabilir,buda kazaların
oluşması için en büyük faktörlerden
birini
meydana getirir. Arkadan çarpma asli
kusur sayılması nedeniyle yakından
takip eden sürücü bütün
olaylardan sorumludur.
Sürücüler karayollarında aynı
şeritten takip ettikleri araçlarla
güvenli bir mesafe bırakmak
zorundadırlar. Bu mesafe kilometre
cinsinden hızının metre olarak en az
yarısı kadardır. Örneğin 60
km/saat hızla giden bir araç için en
az 30 metredir. Hava şartlarının
kötü olması halinde takip
mesafesinin attırılması zorunludur.
b)Takip mesafesinin kontrolü
Takip mesafesi aracın 2 saniyede kat
edeceği yol uzunluğu kadardır. Bu
mesafenin kontrolü 88-89
sayımıyla da yapılabilir.
Öndeki araç herhangi bir belirli
noktadan (ağaç,direk,asfalt
yaması)geçerken arkadaki sürücü
yavaş bir tempoyla 88-89 sayılarını
sayar. Bu iki sayıyı sayıncaya kadar
yaklaşık iki saniye geçer.
Sayılan sayı sonunda öndeki aracı
ilk gördüğümüz noktaya gelirsek
takip mesafemiz normal
demektir. Eğer bu noktayı geçmişsek
ayağımızı gaz pedalından çekerek
hızımızı azaltmamız
gerekir
Hızlara göre takip mesafesi
Bu kurallara göre,hız düştükçe
araçlar arasındaki takip mesafesi
azalmalıdır.
Kol ve grup halinde araç kullanma,
Kol ve grup halinde düşük hızla
giden araçların karayolu üzerinde
uzun konvoylar oluşturacağından
öndeki araçları geçmek mümkün
olmadığından kol ve grup halinde
araç kullananların araçları arasında
diğer araçların emniyetle
gidebileceği açıklık bırakmak
zorundadır. Bu açıklığın ölçüsü en
az takip
mesafesi kadar olmalıdır.
Tehlikeli madde taşıyan araçların
sürücüleri yerleşim birimleri
dışındaki karayollarında,öndeki
aracı
En az 50 metre mesafeden takip etmek
zorundadır.
GEÇİLEN ARACIN SÜRÜCÜSÜNÜN UYACAĞI
KURALLAR
Geçilmek üzere olan araç
sürücüleri:
a)Duyulur ve görülür bir geçiş
işareti alınca trafiğin iki yönlü
kullanıldığı karayollarında taşıt
yolunun sağ kenarına yakın gitmeye
dörtten fazla şeritli veya bölünmüş
karayollarında bulunduğu
şeridi izlemeye ve hızını
arttırmamaya
b)Dar taşıt yolları ile trafiğin
yoğun olduğu karayollarında yavaş
gitme nedeni ile kendilerini
geçmek için izleyen araçların
kolayca ve güvenli geçmelerini
sağlamak için araçlarını elverdiği
oranda
sağ kenara
almaya,yavaşlamaya,gerekiyorsa
durmaya mecburdurlar.
c)Kurallara uygun olarak kendilerini
geçmek isteyen araçlara yol vermemek
geçilmekte iken başka
bir aracı geçmeye veya sola dönmeye
kalkışmak yasaktır.
d)Sürücülerin kendini geçmek isteyen
araçlara dönüş lambasıyla geç
işareti vermesi yasaktır.
e) Geçiş üstünlüğü bulunan bir
aracın duyulur veya görülür
işaretini alınca,bu araçların
kolayca
ilerlemelerini sağlamak için taşıt
yolu üzerinde yer açmak gerekiyorsa
durmaya mecburdurlar.
ARAÇLARIN DÖNÜŞLERİ VE MANEVRALARI
KURALLARI
Sürücüler
a)Kavşaklara yaklaşırken şerit
sayısına ve trafik yoğunluğuna göre
zamanında ve uygun mesafede
iken sağa mı sola mı dönüleceğine
veya doğrumu gideceğine karar
vermesi bu kararı işretle arkadan
gelen sürücülere bildirerek gidişe
ayrılan şeritlerden birine veya
taşıt yolunun uygun kısmına
geçmeleri
b)Yerleşim birimleri içinde kavşağa
30 metre,dışında ise150 metre kala
ve kavşak içinde şerit
değiştirmek yasak olduğundan dönüş
yaparak sürücülerin bu mesafeden
önce uygun şeride girmiş
olmaları,
c)Dönüş sırasında,geçiş yapan
yayalara varsa bisiklet yolundaki
bisiklet sürücülerine sola
dönüşlerde ise karşıdan gelen
emniyetle durdurulamayacak kadar
yaklaşmış olan araçlarla
sağdan gelen araçlara ilk geçiş
hakkı vermeleri,
d)Kavşağa yaklaşan sürücüler uygun
şeridin seçilmesi için kaplama
üzerine çizilmiş oklara ve
trafik işaret levhalarına uyarak ve
hız azaltarak kavşağa girip dönüşe
geçmeye mecburdurlar.
Sağa Dönüşlerde
1) Sürücüler sağa dönüş işareti
vermeye,arka trafiği aynadan kontrol
etmeye,sağ şeride veya işaretle
dönüş izni verilen şeritlere
girmeye,
2) Gerekli ise hızını azaltmaya,
3) Dönüşün yapılacağı kadar dar bir
kavisle (küçük bir yarı çapla
)dönmeye,
4) Gireceği karayolunun gidiş
şeridine veya gidiş yol bölümünün en
sağ şeridine gitmeye zorunludurlar.
Sola Dönüşlerde
1) Sürücü sola dönüş işareti
vermeye,dönüş öncesinde tek yönlü
yolda en sol şeride iki yönlü ve iki
şeritli yolda orta şeride yakın
olarak yanaşmaya,
2) Kavşağa girmeden,sağdan gelen
araçlarla ilk geçiş hakkını vermeye,
3) Dönüş başladıktan sonra karşıdan
gelen ve güvenle duramayacak kadar
kavşağa yaklaşmış olan araçların
geçmesini beklemeye,
4) Dönüşü tamamlamak üzere karşı
yönden gelen trafiğin kullandığı yol
bölümüne girmemek şartıyla sağ
şeride çok şeritli yollarda sağ
şerit hariç gidilecek yol
bölümündeki en uygun şeride girmeye,
5) Gideceği yolun gidişe ayrılan
kısmına girmek üzere dönüşünü
yaparken,arkadan gelen ve sola
dönecek diğer araçları engellememek
için geniş kavisle dönüş yapmaya,
6) Girdiği yol bölümü çok şeritli
ise işaret vererek en kısa zamanda
sağ şeride veya hızının gerektirdiği
şeride girmeye mecburdur.
Dönel Kavşaklardaki Dönüşlerde
1) Dönüş işareti vermeye,
2) Hızını azaltmaya,
3) Sola dönecek ise,orta adaya yakın
işaretten kavşağa girmeye,
4) Ada etrafından dönerken gereksiz
şerit değiştirmemeye,
5) Gireceği yola yaklaşırken,sağa
dönüş işareti ile birlikte sağa
yaklaşarak dönel kavşaktan çıkmaya,
6) Gireceği yolun gidiş yönündeki
uygun şeridine girmeye ,
7) Girdiği yol bölümü çok şeritli
ise,işaret vererek en kısa zamanda
trafiği tehlikeye düşürmeden sağ
şeride veya hızını gerektirdiği
şeride geçmeye mecburdur.
8) Dönel kavşaklardaki geriye
dönüşlerde,sola dönüşlerdeki
kurallara uymakla birlikte,orta ada
etrafında dönerken gideceği yola
yaklaşıncaya kadar şeridini muhafaza
etmeye mecburdur.
Dönüş sırasında araç sürücüleri;yaya
ve bisikletliler için yeşil ışık
yanmakta iken;yaya ve bisiklet
yolundan geçen yoksa veya yayalar
uzakta iseler bisikletlilerin ve
yayaları ilk geçiş hakkı
engellenmemek şartı ile dönüşlerine
devam edebilirler.
Görevli kişi veya trafik işareti ile
yönetilen kavşaklardan,sürücüler en
kısa zamanda geçmek zorundadırlar.
Gidişe ayrılmış çok şeritli
yollarda,en sağ veya en sol şeride
bitişik olan şeritlerden sağa veya
sola işaretlemek suretiyle izin
verilir. Böyle yollarda sürücüler
kurallara uygun olarak bu şeritten
dönüş için yararlanabilirler. |
|
|
|
