|
Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik
enerjiye çeviren makinalara
motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG
li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun
yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot
(motorin); LPG'li motorun yakıtı ise LPG
gazıdır.
Silindir diziliş şekillerine göre motorlar
sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi
şeklindedir.
Soğutma sistemine göre motorlar, su
soğutmalı ve hava soğutmalı diye ikiye
ayrılır.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmalı
ve dıştan yanmalı diye ikiye ayrılır.
Araçlardaki motorlar içten yanmalı
motorlardır. İçten yanmalı motorlar ise,
mazot, benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalışma zamanlarına göre, iki
zamanlı ve dört zamanlı motorlar diye ikiye
ayrılır.
Benzinli motorlarda ateşleme, sıkıştırılmış
benzin-hava karışımının buji ile ateşlenmesi
ile olur.
4 zamanlı motorlarda 4 zaman, sırası ile
şöyledir: Emme, sıkıştırma, ateşleme (veya
genişleme; iş zamanı da denir), egzost.
Enjektörlerden püskürtülerek ateşleme
yapılan motorlarda yakıt olarak motorin
kullanılır.
Katalitik konvertör kullanılan araçlarda
yakıt olarak, kurşunsuz benzin kullanılır.
Bir motorun bazı parçaları şunlardır: marş
motoru, piston, segman, piston kolu,
silindir kapağı, supap kapağı, eme manifoltu,
egzost manifoltu, silindir gövdesi, silindir
gömleği, karter, conta, külbütör, emme
supapı, ekzost supapı, supap iteceği, krank
mili, kam mili, volan dişlisi, eksantrik
dişlisidir.

Dizel motorda ise bunların dışında, mazot
pompası (enjeksiyon pompası) ve enjektör de
bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin dışında
karbüratör, benzin pompası, buji, disribütör,
bobin vardır.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun ateşleme siteminin bazı
önemli parçaları şunlardır:
Akü, kontak anahtarı, endüksiyon bobini,
distribütör, buji ile distribütör içinde
bulunan platin takımı, alçak yüksek gerilim
kabloları kondansatör, tevzii makarasıdır.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateşlemeyi
sağlamaktır. Benzinli motorlarda bulunan
distribütör' ün en önemli görevleri
endüksiyon bobininden gelen yüksek voltajı
bujilere dağıtmanın yanı sıra, platin ve
meksefe yardımıyla yüksek voltajın oluşumunu
sağlamak, ayrıca tevzii makarasıyla da
elektrik dağıtımını sağlamaktır.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltajı
15.000 - 25.000 volta çıkarır.
Bujilere ateşleme sırasına göre akım dağıtan
distribütördür. Motor çalışmazken kontak
anahtarı, ateşleme durumunda açık unutulursa
platin ya da bobin yanabilir.
Aracın belirli bir km.'sinden sonra bazı
parçaları değişmelidir. Bunlardan biri
platin ve bujidir. Ateşleme sistemi
ayarlarından biri buji ayarı ve diğeri ise
platin ayarı ile avans ayarıdır.
Platin meme yapmış ise meksefe (kondansatör)
yanabilir. Platin meme yaparsa zımparayla
temizlenir.
Motorun çalışması sarsıntılı ise, sebebi
buji kablolarından birinin çıkmış olması
olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma
olmamasının sebeplerinden biri bujilerin
normal ateşleme yapmaması,
bir diğeri de platin ayarının bozuk olması
ayrıca bujilerin kurum bağlanmış olmasıdır.
Bujiler ayarsız ve aşınmış ise motor
çekişten düşer.
Buji ayarları yanlış yapılmış bir aracın
egzost dumanı siyahtır.
Motorun egzostundan siyah duman çıkması
durumunda karışım oranı da kontrol
edilmelidir.
YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakıt sisteminin
parçalarından bazıları şunlardır:
yakıt deposu, yakıt pompası, yakıt
göstergesi, karbüratör, hava filtresi, emme
manifoltu.
Dizel motorun yakıt sisteminin parçalarından
bazıları şunlardır: yakıt deposu, besleme
pompası, mazot filtresi, enjeksiyon pompası,
enjektör, ısıtma kızdırma bujileri, yakıt
göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre
giren havayı süzmek ve ve sessiz emiş
sağlamaktır. Hava filtresinin tıkanmasını
önlemek için basınçlı hava ile
temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi
tıkalı olan motor zengin karışımla çalışır.
Filtre yine de temzilenmeden motor hala
çalıştırılırsa motor boğulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir
ve sadece benzinli motorlarda olur.
Benzin-Hava karışımını ayarlar. Karbüratörün
karıştırma oranı 1/15'tir.
Jikle devresinin görevi, soğuk havalarda
motorun çabuk çalışmasını sağlamaktır. Jikle
devresi karbüratörde bulunur. Jikle
kelebeği, karbüratörün hava giriş deliği
önünde bulunur.
Yağ filtresi yağı süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmış gazlar egzost
manifoldu ile dışarı atılır.
Egzost susturucusu, basınçlı olarak
çıkan yanlış gazların sesini azaltır. Eğer
aracın egzostundan fazla ses çıkıyorsa
susturucu patlak olabilir.
Supap ayarı, en önemli motor ayarlarından
biridir. Soğuk ve sıcak ayar olarak ikiye
ayrılır.
Bir aracı kış şartlarına hazırlarken en
önemli noktalardan biri hava filtresini
kışlık pozisyona almak ve otomatik jikle
kışlık pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakıt ikmali yapılırken motor stop
edilir.
Ayağımızı gaz pedalından çeksek bile motorun
hala çalışmasını sağlayan devre rölanti
devresidir.
Yakıtın içinde toz-su-pislik vs. varsa motor
tekleyerek çalışır.
Yakıt sistemi ayarlarından biri rölanti
ayarıdır.
Boğulmuş bir motoru çalıştırmak için gaz
pedalına sonuna kadar basılarak marş
yapılır.
Motor ısınıca stop ediyorsa karbüratöre de
bakılmalıdır.
Araç kulanırken yakıt tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarları yapılmalı,
Jikle devresi açık unutulmamalıdır,
Rölanti yüksek olmamalıdır,
Eskimiş bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basınçları normal olmalıdır,
Fren ayarlarının sıkı olmaması,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçırması olmamalıdır,
Saatte 90/100 km hızın geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracın fazla yakıt yaktığını anlamak
için eksozuna bakılır. Eğer egzost rengi
siyahsa fazla yakıt yakıyor olabilir.
YAĞLAMA SİSTEMİ
Yağlama sisteminin parçaları:
Karter-yağ pompası,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubuğu,
Yağ kanallarıdır.
Motorda yağın bazı görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Aşınmayı önlemek,
Silindir ve segmanlar arası boşluğu doldurup
sızdırmazlığı sağlamak,
Soğutmaya yardımcı olmak,
Aşınmadan dolayı oluşan pislikleri
temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazıları:
Motor bloğunun altını kapatmak ve yağa
depoluk etmektir.
Araçta motor yağı kontrol edilirken
kontak anahtarı kapatılır ve 4-5 dakika
beklenir. Yağ ölçümü yapılırken araç düz
durumda olmalıdır. Yağ seviyesi yağ
çubuğuyla ölçülür, ve yağın seviyesi yağ
çubuğunun iki çizgisi arasında olmalıdır.
Yağ seviyesi normalin çok altında iken motor
çalıştırılırsa motor ısınır ve yanar.
Motor yağı değiştirilirken motor sıcak
olmalıdır.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor
yağı kullanılır. Motorun yağı karterin
altındaki tapa açılarak boşaltılır. Yeni
motoryağı ise süpap muhafaza kapağı
üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yağı ve yağ filtresi belli km'lerde
mutlaka değiştirilmelidir.
Motorda yağ basıncı yoksa,
yağ yok,
filtre tıkalı,
yağ pompası arızalı,
ya da yağ müşiri arızalı olabilir.
Motorun yağ eksiltmesinin sebeplerinden
bazıları:
Karter contasnın yırtılması,
sekman ya da silindirlerin aşınması,
karterin delik olması,
tapadan yağ sızdırmasıdır.
Yağ yakan motorun eksoztundan mavi duman
çıkar.
Marşa basılıp motor çalıştırıldığında yağ
lambasının sönmesi gerekir.
Motor çalıştığı sürece yağlamanın olup
olmadığı motor yağ göstergesinden takip
edilebilir.
Motor çalışırken yağ göstergesinde
anormallik görülürse motor hemen durdurulur.
SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile soğutma sisteminin bazı parçaları:
Radyatör,
Vantilatör,
Devir daim pompası,
Termostat,
Hararet (ısı) gösterici,
Hararet (ısı) müşiri,
İlave su kabı,
Fan motorudur.
Radyatör, soğutma suyuna depoluk eder.
radyatörün altında su boşaltma musluğu
vardır.
Termostat silindir kapağı su çıkışındadır.
Motorun sıcaklığını çalışma sıcaklığında
sabit tutar.
Devir daim pompası vantilatör kayışından
hareket alır. Radyatördeki soğuk suyu su
kanallarına yollar.
Hava soğutmalı motoru, su soğutmalı motordan
ayıran bir diğer özellik hava soğutmalı
motorda radyatör ve su pompasının
olmamasıdır.
Vantilatör kayışı V şeklindedir. Kayış
gerginliği 1-1,5 cm civarında olmalıdır.
Vantilatör kayışı hareketini krank mili
kasnağından alır ve vantilatör kayışı devir
daim pompası ve alternatörü (şarj
dinamosunu) çalıştırır. vantilatör kayışı
koparsa motor hararet yapar.
Soğutma sisteminde su azalıyorsa
silindir kapak contası arızalı veya radyatör
delik,
radyatör kapağı bozuk,
radyatör hortum ve kelepçeleri arızalı veya
delik,
kalorifer hortumları delik veya
termostat arızalı olabilir.
Motorun hararet yapmasının nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tıkanması,
->radyatörde suyun azalması,
->vantilatör kayışının gevşek veya kopuk
olması,
->termostatın arızalı olması,
->motor yağının azalması,
->motor soğutma suyu kanallarının tıkalı
olması,
->uygun vites ve hızda gidilmemesi,
->otomatik fanın arızalı olmasıdır
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin
üzerinde olmalıdır.
Çok sıcak motora rölantide çalışırken ılık
ve kireçsiz su konur.
Motor bloğundaki su kanalları pastan ya da
kireçten tıkanmış ise motor fazla ısınır.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte
ve temiz su olması gerekir.
Su olduğu halde motor fazla ısınıyorsa,
termostat arızalıdır.
Donmayı önlemek için radyatöre antifriz
ilave edilir.
Termostatı sökülmüş motor, gereğinden soğuk
çalışır aşınmalar artar ve verim düşer.
Motorun çok sıcak çalıştırılması motoru
çekişten düşürür.
Motor çok sıcakken radyatöre soğuk su
konursa silindir kapağı ve blok
çatlayabilir.
Çok sıcak bir motorda radyatör kapağı ıslak
bir bezle tutulup hafifçe gevşetilir ve
buhar tamamen atılınca radyatör kapağı
açılır.
Araçta ısı (hararet) göstergesi çalışmıyorsa
ısı müşiri arızalı olabilir.
Motor, çalıştıktan sonra çalışma sıcaklığına
gelmiyorsa kalorifer hortumlarında kaçak
olabilir.
Motor ısısının aniden yükselmesinin sebebi
kayış kopması olabilir.
MARŞ SİSTEMİ
Marş sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçaları:
-akü,
-kontak anahtarı,
-marş motoru,
-volan dişlisidir.
Marşa basıldığında marş motorunun bediks
dişlisi volanın üzerindeki dişlilerle
kavraşır ve volanı döndürür.
Volan da krankı döndürerek, motora gerekli
ilk hareketi verir.
Marş durumunda marş motoru hiç
dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup başları gevşek,
akü kutup başları oksitli,
marş otomatiği arızalı,
marş motoru sargıları arızalı ya da
sigortası atık olabilir.
Motor çalışırken marş yapılırsa volan
dişlidi, marş motoru ve marş dişlisi zarar
görür.
Marşa basıldığında marş motoru dönmez, korna
da çalmaz ise sorun aküde-kutup başlarında
olabilir.
Akü başka bir aküyle takviye yapılacaksa her
iki akünün (+) kutup başları (+) kutup
başlarıyla, (-) kutup başları ise (-) kutup
başlarıyla birleştirilir. Her iki akünün de
voltajı aynı olmalıdır.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi
yapılmaz.
Marşa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla
basılırsa akü biter.
Marş yapıldığında tık diye bir ses gelip,
marş motoru çalışmıyorsa akü kutup başları
gevşek olabilir.
Vantilatör kayışı hareketini volant
kasnağından alır ve pervaneyi -devirdaim
pompasını- şarj dinamosunu çalıştırır. Kayış
koparsa vantilatör pervanesi - devirdaim
pompası ve şarj dinamosu hareket.
ŞARJ SİSTEMİ
Şarj sistemi, motor çalışmaya
başladığı andan itibaren aracın elektrik
ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder.
Şarj sisteminin parçaları:
alternatör,
konjektör (regülatör),
şarj lambası,
vantilatör kayışıdır.
Alternatör, krank mili kasnağından
vantilatör kayışı ile aldığı mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazı
araçlarda alternatör değil, şarj dinamosu
bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün
ürettiği elektriğin volt ve akımını ayarlar.
Aracın devri arttıkça alternatörden çıkan
akım ve voltajı ayarlar, tesisata ve aküye
gönderir.
Şarj lambası, şarj sisteminin
çalışmadığını ikaz eder. Yani alternatör,
konjektör vs. arızasını belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini
şarj sistemi sağlar.
Akü, motor çalışmazken ışık ve özel
elektrikli alıcılatrı besler.
Vantilatör kayışı çok sıkı ise alternatör
yatakları bozulabilir.
Vantilatör kayışının koptuğu "ilk olarak"
şarj ikaz lambasından anlaşılır.
Motor çalışırken ayağımızı gaz pedalından
çekince far ışıkları zayıflıyorsa akü
zayıflamış olabilir.
Motor çalıştığı halde şarj ikaz lambası
yanıyorsa vantilatör kayışı gevşek olabilir
ya da alternatör kablo bağlantıları gevşek
veya alternatör kömürü aşınmış olabilir.
Aracın durdurulup kontağın hemen
kapatılması gereken hallerden bazıları:
- Şarj ikaz lambasının yanması.
- Motordan ani bir sarsıntı ya da ses
gelmesi.
- Yağ lambalarının yanmasıdır.
Konjektör ayarı bozuksa akünün su kaybı çok
olur.
Araçta ampuller sık sık patlıyorsa veya akü
su kaybı fazlaysa veya konjektör arızalı
olabilir.
Marşa basılıp motor çalıştığında şarj ikaz
lambası sönmelidir.
AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydınlatma sisteminde, sigortalar,
kablolar, farlar, park lambası, sis lambası,
plaka lambası, gösterge lambası, iç
aydınlatma lambası, bagaj aydınlatma
lambası, gibi lambalar vardır.
İkaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz
lambaları, geri vites lambası, korna
bulunur.
Her elektrik elemanı gibi araçlarda bulunan
aydınlatma ve ikaz sistemi gibi
elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo bağlantıları,
sigortalar, açma kapama düğmeleri ya da
kolları, ve alıcı olarak da ampuller
bulunmaktadır.
Bu sistemlerin en önemli arızaları:
kısa devre,
kablo kopukluğu,
akü bitmesi,
akü kutup başı oksitlenmesi veya akü kutup
başı gevşekliği,
ampul yanması,
sigorta atması,
anahtarların arızalanmasıdır.
Fren müşiri ikaz sisteminin bir parçasıdır.
Farlardan bir kısmı ya da hiçbiriyanmıyorsa,
sigortası atık olabilir.
Flaşör arızalanınca sinyal lambası
yanmaz.
Sigortalar atıksa bunun yerine aynı amperde
sigorta takılır.
Far anahtarı bozuksa farlar yanmaz.
Isı göstergesi çalışmıyorsa, ısı göstergesi
müşiri arızalı olabilir.
Aracın fren lambaları yanmıyorsa, fren
müşiri arızalı olabilir.
Fren lambalarından biri yanmıyorsa, yanmayan
lambanın ampulu yanmış olabilir.
Farların bakımı yapılırken, far ayarı
yapılır.
Farlardan biri sönük yanıyorsa far kablo
bağlantısı gevşemiş veya paslanmış olabilir.
Sigortanın görevi, kısa devre olduğunda
sistemi korumaktır.
GÜÇ AKTARMA
ORGANLARI
Güç aktarma organları sırasıyla:
Debriyaj, vites kutusu, şaft, diferansiyel,
akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü
arttırmak, kendine gelen hareketi 90 derece
kırıp akslar yardımıyla tekerleklere
iletmek, virajlarda içteki tekerleği az,
dıştakini fazla döndürerek kolay ve rahat
viraj almayı temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites
kutusu arasındaki irtibatı keserek vites
değiştirme olanağı sağlayan aktarma
organıdır.
Akslar, diferansiyelin hareketini
tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracın hızını ve gücünü
ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayağımız debriyaj
pedalı üzerinde devamlı durursa debriyaj
balatası aşınır.
Aracın ilk çalışması esnasında bir miktar
gaz verildikten sonra debriyaj pedalına
sonuna kadar basmanın faydası vardır.
Debriyaj balatası yağlanırsa debriyaj
kaçırır. Debriyaj teli koparsa araç vitese
geçmez.
Vites değiştirirken debriyaj pedalına
basılır.
Araç geri vitese takılmak istendiğinde
takılmıyorsa, debriyaj pedalından ayak
çekilip yeniden basılır.
Aktarma organlarında yağ olarak, dişli yağı
kullanılır.
Vites değiştirirken ses geliyorsa, debriyaja
tam basılmamıştır.
Ani ve sert duruş kalkış yapmak debriyaj
balatasını sıyırabilir.
Vites kutusu bakımı yapılırken yağa ve yağ
kaçağına dikkat edilir.
LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her altı ayda bir ya da
her 10.000 km'de yer değiştirilerek
aşınmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki ağırlık dengesinin bozukluğu
demek olan balans oluşursa araçta titreşim
oluşur. Bu titreşimler en çok direksiyon
simidinde hissedilir.
Lastik değiştirilirken kriko takılınca el
freni çekili olmalıdır.
Lastiklere normalden az hava basılırsa
lastikler sürekli olarak ortadan aşınırlar
ve araç titrer. Aracın lastikleri araca
binileceği zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik iç lastiği olmayan lastiktir.
Karlı havalarda zincir çekici tekerlerin
ikisine de takılır.
Isınmadan dolayı lastik hava basıncı
artmışsa hiçbirşey yapılamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik
ebatlerını belirtir.
Bir tekere dubleks, diğer tekere şamyelli
lastik takılırsa araç bir tarafa çeker.
Bijonların temizliği kuru bezle yapılır.
FRENLER
Araçta el freni duran aracı
sabitlemek için kullanılır. El freni kopmuş
ise el freni tutmaz. El freni çekili durumda
unutulup yola devam edilirse kampanalar
ısınır ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havalı fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazı parçaları şunlardır:
-Fren pedalı
-Merkez pompası
-Fren boruları
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatası
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havalı frenli bir araçta üsttekilere
ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajları, frenlerken
direksiyon hakimiyetini bozmaması ve fren
mesafesini kısaltmasıdır.
Fren yapılmasına rağmen aracın hızı
azalmıyorsa, fren hidroliği yok veya
azalmış hatta fren ayarları gecşek olabilir.
Fren sistemine yağ sızmış olabilir. Fren
sisteminde kaçak olabilir.
Soğuk havalarda el freni çekil durumda
bırakılırsa fren balataları donarak yapışır.
Fren sisteminde hidrolik azalmışsa hidrolik
yağı ile takviye edilir.
Ayak frenine basıldığında ön ve arka
tekerlekler birlikte durur.
Araç çalışıyor fakat hareket ettirilemiyorsa
el freni çekik olabilir.
Aracın kampanaları aşırı ısınmışsa fren
ayarları bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse
frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada
hareket halinde iken motor stop ettirilirse
asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basınç göstergesi
basınç göstermiyorsa araç olduğu yerden
kaldırılamaz.
ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracın dönüşünü
sağlar. Direksiyon simidi, direksiyon mili,
sonsuz dişli, sektör dişli, rot, eğri rot,
kısa rot, rotbaşı bu sistemin bazı
parçalarıdır.
Direksiyon kutusu yağı kontrol
edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa
servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/
rot ve direksiyon kutusu ayarları gibi
ayarları vardır. Ayarsızlık ve dişlilerin
aşınması, direksiyon boşluğu artırır.
Ayrıca rot başlarının aşınması ile
direksiyon kutusu arızaları da direksiyon
boşluğunu artırır.
Ön düzen ayarları bozuksa ön lastikler içten
ve dıştan aşınır.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basıncı
normalden azdır.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç
tekerlerinin aracın şasi ve gövdesiyle
birleştirildiği sistemdir. Yaylar (helezon
yay), yaprak yaylar (makaslar) ve
amortisörlerden oluşur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda
makaslar ise genellikle ağır hizmet
araçlarında kullanılır.
Yaylar, yoldan gelen darbe
titreşimleri üzerine alır. Yayların
salınımını amortisör kontrol eder.
BAKIMLAR
Günlük bakımda motorun yağına,
suyuna, fren hidroliğine, yakıtına, lastik
hava basınçlarına, ışık ve ikaz sistemlerine
bakılır.
Haftalık bakımda vantilatör kayışı
gerginliği, akü bakımı yapılır.
Akü bakımı yaparken akü dış yüzeylerinin ve
kutup başlarındaki oksitlerin sodalı su ve
sıcak su ile temizlenmesine, plakaların 1 cm
üzerine kadar saf su ilave edilmesine,
eleman kapak deliklerinin açık tutulmasına,
kışın akü donmasın diye akü tam şarj
ettirilir, dijital göstergeli araçta asla
akü takviyesi yapılmaz.
Akü kendiliğinden boşanıyorsa akünün üst
kısmında pislik birikmiştir.
Kısa devreden dolayı yangın olursa akü kutup
başları çıkarılır.
Akü 2 kutp başı arasında her iki kutup
başına değen bir madeni parça konsa akü kısa
devre olup patlar.
Yağlı tip hava filtresinin bakımı yapılırken
sökülen parçalar gaz yağı ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arası ilk kullanım
süresine rodaj denir. Rodaj süresi çalışan
parçaların birbiriyle alışma süresidir.
Rodaj süresince aşırı sürat yapılmaz, ani
duruş kalkış yapılmaz, motor tam güç
konumunda çalıştırılmaz, uzun süre sabit
hızda gidilmez.
DİZEL MOTORA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec hava
doldurulur ve yanma sıkıştırılmış havanın
üzerine enjektörden yakıt püskürtülmesiyle
sağlanır.
Dizel motorların yakıt sisteminde günlük
yaplacak işlerden biri mazot-su
ayırıcısı veya filtre ya da yakıt deposundan
yakıt sisteminin suyunun alınmasıdır.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakıt
püskürtmekle olur. Enjektörler
kendilerine enjeksyon pompasından gelen
mazotu silindirlerdeki sıkıştırılmış havanın
içine püskürterek yanmayı sağlarlar.
Enjeksyon pompası, besleme pompası ile
depodan gelen yakıtı basınçlı olarak
enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalışmamasının bir nedeni,
hava yapmış olmasıdır. Hava yapmanın
nedenleri:
-yakıtın bitmesi,
-boru ve rekorların gevşemesi,
-yakıt borularının sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya değişmesidir.
Dizel motorlarda egzost dumanı siyah
çıkıyorsa yakıt pompasına, enjektöre ve
hava filtresine bakılır. Ayrıca dizel
motorlarda marş yapıldığında marş motoru
dönüyor ancak motor çalışmıyorsa yakıt
filtresi de takılı olabilir.
Özellikle soğuk havalarda dizel
motoru kolay çalıştırabilmek için
kızdırma bujileri kulanılır
|